آشنایی با بلوک هبکلس؛ انواع، مزایا و معایب آجر هبلکس

بلوک هبلکس چیست؟

بلوک هبلکس در ظاهر شباهت زیادی به بلوک‌های معمولی ساختمانی دارد؛ اما تفاوت اصلی آن در ساختار داخلی نهفته است. حفره‌های ریز هوا در بافت این بلوک باعث شده‌اند تا باوجود ابعاد نسبتاً بزرگ، وزن کمتری نسبت به بلوک‌های بتنی معمولی داشته باشد.

هبلکس نوعی بتن سبک به نام بتن هوادار اتوکلاوشده (AAC) است که از ترکیب سیمان، آهک، سیلیس، آب و پودر آلومینیوم تولید می‌شود. این مصالح بیشتر برای ساخت دیوارهای داخلی و پیرامونی غیرباربر کاربرد دارد و علاوه‌بر کاهش وزن دیوار، به جلوگیری از انتقال حرارت نیز کمک می‌کند.

بلوک هبلکس از چه موادی ساخته می‌شود؟

بلوک هبلکس از ترکیب چند ماده معدنی و سیمانی تولید می‌شود که هرکدام نقش مشخصی در شکل‌گیری ساختار و مقاومت آن دارند.در فرایند تولید، واکنش میان مواد اولیه باعث ایجاد حفره‌های ریز در مخلوط می‌شود و ساختار سبک و متخلخل بلوک را به‌وجود می‌آورد.

مواد اولیه تشکیل‌دهنده بلوک هبلکس عبارت‌اند از:

• سیمان: یکی از مواد چسباننده اصلی است که به ایجاد پیوستگی و مقاومت در ساختار بلوک کمک می‌کند. برای آشنایی با ویژگی‌های این ماده، توصیه می‌کنیم مقاله سیمان چیست را مطالعه نمایید.
• آهک: در واکنش‌های شیمیایی و تشکیل ترکیبات مقاوم در فرایند تولید نقش دارد.
• سیلیس یا ماسه سیلیسی: ماده معدنی اصلی است که در ترکیب با آهک و سایر مواد، به شکل‌گیری ساختار نهایی بلوک کمک می‌کند.
• آب: برای ترکیب مواد اولیه و انجام واکنش‌های شیمیایی موردنیاز استفاده می‌شود.
• پودر آلومینیوم: با ایجاد واکنش شیمیایی و آزادسازی گاز، حفره‌های ریز داخل بلوک را به‌وجود می‌آورد.

در برخی فرمول‌های تولید، مقدار کمی گچ نیز برای تنظیم ویژگی‌های مخلوط به مواد اولیه اضافه می‌شود. تفاوت در ترکیبات و روش تولید باعث شده است بلوک هبلکس از نظر وزن، مقاومت و ویژگی‌های عایقی با آجرهای معمولی تفاوت داشته باشد. به‌همین‌دلیل، هنگام انتخاب میان خرید آجر ساختمانی و بلوک هبلکس، باید مشخصات هر محصول را متناسب با نیاز پروژه بررسی کرد.

بلوک هبلکس چگونه تولید می‌شود؟

تولید بلوک هبلکس شامل چند مرحله مشخص است که از آماده‌سازی مواد اولیه آغاز می‌شود و با عمل‌آوری در دستگاه اتوکلاو پایان می‌یابد. تفاوت اصلی این فرایند با تولید بلوک‌های معمولی، ایجاد تخلخل در مخلوط و استفاده از بخار تحت‌فشار برای دستیابی به مقاومت نهایی است.

مراحل تولید بلوک هبلکس به‌ترتیب عبارت‌اند از:

1. آماده‌سازی مواد اولیه: سیلیس آسیاب و سایر مواد اولیه با نسبت‌های مشخص آماده می‌شوند.
2. اختلاط مواد: مواد اولیه با آب و پودر آلومینیوم ترکیب می‌شوند.
3. ایجاد تخلخل: واکنش پودر آلومینیوم باعث ایجاد حباب‌های ریز در مخلوط می‌شود.
4. قالب‌گیری: مخلوط داخل قالب ریخته می‌شود تا به گیرش اولیه برسد.
5. برش بلوک‌ها: مخلوط نیمه‌سخت‌شده در ابعاد مشخص برش می‌خورد.
6. اتوکلاو: بلوک‌ها با بخار آب تحت‌فشار و دمای بالا عمل‌آوری می‌شوند.

انواع بلوک هبلکس کدام‌اند؟

بلوک هبلکس بیشتر بر اساس ابعاد، ضخامت و محل استفاده در ساختمان دسته‌بندی می‌شود. تفاوت این محصولات معمولاً به کاربرد آن‌ها در دیوارهای داخلی یا پیرامونی مربوط می‌گردد و انتخاب نوع مناسب به شرایط اجرایی و مشخصات فنی پروژه بستگی دارد.

• بلوک هبلکس مناسب تیغه‌های داخلی: این بلوک‌ها ضخامت کمتری دارند و برای جداسازی اتاق‌ها، راهروها و اجرای دیوارهای داخلی غیرباربر استفاده می‌شوند.
• بلوک هبلکس مناسب دیوارهای پیرامونی: بلوک‌های ضخیم‌تر برای اجرای دیوارهای خارجی غیرباربر کاربرد دارند و به کاهش انتقال حرارت و صدا کمک می‌کنند.
• بلوک هبلکس با ضخامت‌های مختلف: این بلوک‌ها در ضخامت‌های 8، 10، 12، 15 و 20 سانتی‌متر عرضه می‌شوند و انتخاب آن‌ها به نوع دیوار و شرایط پروژه بستگی دارد.

مشخصات بلوک هبلکس چیست؟

بلوک هبلکس از نظر ابعاد، وزن، مقاومت و ویژگی‌های عایقی با بسیاری از مصالح معمول دیوارچینی تفاوت دارد. این مشخصات در انتخاب بلوک مناسب برای بخش‌های مختلف ساختمان اهمیت دارند و باید متناسب با شرایط پروژه بررسی شوند.

ابعاد بلوک هبلکس

بلوک‌های هبلکس در ابعاد مختلف تولید می‌شوند، اما یکی از اندازه‌های رایج در بازار ایران، طول 60 و ارتفاع 25 سانتی‌متر است. ضخامت این بلوک‌ها متغیر بوده و معمولاً در اندازه‌های 8، 10، 12، 15 و 20 سانتی‌متر عرضه می‌شوند.

بلوک‌های کم‌ضخامت بیشتر برای تیغه‌بندی داخلی استفاده می‌شوند؛ درحالی‌که نمونه‌های ضخیم‌تر برای دیوارهای پیرامونی غیرباربر کاربرد دارند. البته ابعاد محصولات ممکن است باتوجه به کارخانه تولیدکننده متفاوت باشد.

وزن بلوک هبلکس

وزن کم بلوک هبلکس به ساختار متخلخل و حفره‌های هوای موجود در آن مربوط می‌شود. این ویژگی باعث کاهش وزن دیوار و بار مرده ساختمان می‌شود؛ بااین‌حال، وزن هر بلوک باتوجه به ابعاد، ضخامت، چگالی و میزان رطوبت آن تفاوت دارد.

جدول زیر وزن تقریبی بلوک‌های هبلکس را در ابعاد رایج نشان می‌دهد:

مقادیر جدول تقریبی هستند و برای بلوک‌هایی با چگالی خشک حدود 500 تا 670 کیلوگرم بر مترمکعب در نظر گرفته شده‌اند. هنگام خرید، بهتر است وزن و چگالی دقیق محصول از مشخصات اعلام‌شده کارخانه بررسی شود.

مقاومت و عایق بودن بلوک هبلکس

بلوک هبلکس باوجود ساختار سبک و متخلخل، مقاومت فشاری مشخصی دارد و می‌تواند در دیوارچینی ساختمان مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، حفره‌های موجود در بافت این مصالح، بر میزان انتقال حرارت و صدا تاثیر می‌گذارند.

مهم‌ترین ویژگی‌های مقاومتی و عایقی بلوک هبلکس عبارت‌اند از:

• مقاومت فشاری: مقاومت بلوک به چگالی و رده مقاومتی آن بستگی دارد و باید با نوع دیوار و الزامات طراحی هماهنگ باشد.
• عایق حرارتی و صوتی: ساختار متخلخل به کاهش انتقال حرارت کمک می‌کند و میزان عبور صدا نیز به ضخامت و نحوه اجرای دیوار بستگی دارد.
• مقاومت در برابر آتش: مواد معدنی تشکیل‌دهنده هبلکس غیرقابل‌اشتعال هستند و دیوارهای ساخته‌شده با آن، بسته به ضخامت و شرایط اجرا، می‌توانند مقاومت مناسبی در برابر آتش داشته باشند.

کاربرد بلوک هبلکس

بلوک هبلکس بیشتر برای دیوارچینی و جداسازی فضاهای مختلف ساختمان استفاده می‌شود. وزن کم و امکان اجرای آن در ابعاد نسبتاً بزرگ، باعث شده است این مصالح در ساختمان‌های دارای اسکلت فلزی و بتنی کاربرد داشته باشند.

مهم‌ترین کاربردهای بلوک هبلکس شامل موارد زیر می‌شوند:

• تیغه‌بندی داخلی ساختمان: برای جداسازی اتاق‌ها، راهروها و سایر فضاهای داخلی بدون ایجاد بار اضافی زیاد
• دیوارهای پیرامونی غیرباربر: برای اجرای دیوارهای خارجی در بخش‌هایی که نقش باربری سازه‌ای ندارند.
• دیوارچینی در سازه‌های فلزی و بتنی: به‌عنوان مصالح پرکننده بین اعضای اسکلت و ساخت دیوارهای غیرباربر
• پروژه‌های نیازمند کاهش وزن و اجرای سریع: برای کاهش بار مرده ساختمان و افزایش سرعت دیوارچینی به‌دلیل ابعاد مناسب و قابلیت برش آسان

باتوجه به کاربردهای بلوک هبلکس در ساختمان‌سازی، ممکن است این سوال مطرح شود که آیا استفاده از آجر در دیوارچینی دیگر رایج نیست و مصالح جدید جایگزین روش‌های سنتی شده‌اند؟ در پاسخ باید گفت که آجر همچنان یکی از مصالح پرکاربرد ساختمان‌سازی است و هرکدام از این مصالح ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی دارند. برای درک بهتر این تفاوت‌ها، ابتدا باید بدانیم آجر چیست و چه کاربردهایی دارد تا بتوانیم شرایط استفاده از آن را با بلوک هبلکس مقایسه کنیم. بنابراین، پیشنهاد می‌شود مقاله مربوط به این موضوع را در وبلاگ مهراکو بررسی نمایید.

مزایا و معایب بلوک هبلکس چیست؟

بلوک هبلکس نیز مانند سایر مصالح ساختمانی، مزایا و معایبی دارد که آشنایی با آن‌ها به انتخاب مناسب این محصول کمک می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین مزایا و معایب استفاده از بلوک هبلکس را بررسی می‌کنیم.

مزایای بلوک هبلکس

مهم‌ترین مزایای بلوک هبلکس عبارت‌اند از:

• وزن کم و کاهش بار مرده: باعث کاهش بار واردشده از دیوارها به اسکلت ساختمان می‌شود.
• عایق حرارتی مناسب: به کاهش تبادل گرما و سرما از طریق دیوار و بهبود مصرف انرژی کمک می‌کند.
• کاهش انتقال صدا: در صورت انتخاب ضخامت مناسب و اجرای صحیح، میزان عبور صدا میان فضاها را کاهش می‌دهد.
• سرعت مناسب دیوارچینی: ابعاد بزرگ‌تر نسبت به بسیاری از آجرهای معمولی، تعداد قطعات و اتصالات موردنیاز را کاهش می‌دهد.
• قابلیت برش آسان: امکان برش، شیارزنی و ایجاد مسیر عبور تاسیسات را با ابزار مناسب فراهم می‌کند.
• مقاومت مناسب در برابر آتش: به‌دلیل ساختار معدنی و غیرقابل‌اشتعال، برای اجرای دیوارهای دارای الزامات مقاومت در برابر آتش کاربرد دارد.

معایب بلوک هبلکس

استفاده از بلوک هبلکس علاوه‌بر مزایا، محدودیت‌هایی دارد که در مراحل طراحی و اجرا باید موردتوجه قرار گیرند.

• نیاز به اجرای اصولی: رعایت‌نکردن روش صحیح دیوارچینی و اتصالات می‌تواند باعث ایجاد ترک یا کاهش کیفیت دیوار شود.
• نیاز به چسب مخصوص: برای دستیابی به اتصال مناسب و بندهای نازک، باید از ملات یا چسب سازگار با بلوک هبلکس استفاده شود.
• محدودیت در اجرای دیوارهای باربر: بلوک‌های معمولی غیرباربر نباید بدون طراحی و تایید مهندسی برای تحمل بار سازه استفاده شوند.
• حساسیت به رطوبت: در بخش‌های مرطوب و دیوارهای خارجی، اجرای پوشش محافظ و آب‌بندی مناسب ضروری است.
• آسیب‌پذیری لبه‌ها و گوشه‌ها: در صورت حمل‌ونقل یا جابه‌جایی نامناسب، احتمال شکستگی و لب‌پریدگی بلوک وجود دارد.
• نیاز به اتصالات مخصوص برای نصب تجهیزات: نصب کابینت، قفسه و تجهیزات سنگین به بست‌ها و مهارهای متناسب با ساختار هبلکس نیاز دارد.

همچنین، انتخاب اندود مناسب و اجرای صحیح اتصالات دیوار در جلوگیری از مشکلات ناشی از رطوبت و ترک‌خوردگی اهمیت دارد.

هنگام خرید بلوک هبلکس به چه نکاتی توجه کنیم؟

قیمت بلوک هبلکس تنها معیار مناسب برای انتخاب این مصالح نیست؛ زیرا محصولات موجود در بازار از نظر ابعاد، چگالی و مشخصات مقاومتی تفاوت دارند. پیش از خرید باید نوع دیوار، شرایط اجرا و مشخصات فنی موردنیاز پروژه بررسی شود.

مهم‌ترین نکات خرید بلوک هبلکس عبارت‌اند از:

• اندازه بلوک را متناسب با نوع دیوار و نقشه اجرایی انتخاب کنید.
• وزن و چگالی محصول را با نیازهای فنی ساختمان تطبیق دهید.
• رده مقاومتی و اطلاعات فنی اعلام‌شده کارخانه را بررسی کنید.
• محصولاتی با ابعاد یکنواخت، لبه‌های سالم و شکستگی کمتر انتخاب کنید.
• محصولات دارای مشخصات فنی قابل‌استناد و انطباق با استاندارد ملی مربوط به بلوک AAC را در اولویت قرار دهید.

در کنار این موارد، بهتر است هزینه حمل‌ونقل، چسب مخصوص و اجرای دیوار نیز محاسبه شود؛ زیرا قیمت خرید بلوک به‌تنهایی نشان‌دهنده هزینه نهایی دیوارچینی نیست.

جمع بندی

بلوک هبلکس نوعی بتن سبک و متخلخل است که بیشتر برای اجرای دیوارهای داخلی و پیرامونی غیرباربر کاربرد دارد. وزن کم، عایق حرارتی مناسب، سرعت بالای دیوارچینی و قابلیت برش آسان از مهم‌ترین مزایای آن محسوب می‌شوند. بااین‌حال، انتخاب ضخامت مناسب، استفاده از چسب و اتصالات مخصوص و رعایت اصول اجرایی برای جلوگیری از مشکلات احتمالی اهمیت دارد. هنگام خرید نیز باید علاوه‌بر قیمت، به ابعاد، چگالی، مقاومت و کیفیت محصول توجه کرد.