ابعاد بلوک سیمانی چقدر است؟ اندازه‌ها و وزن انواع بلوک

ابعاد استاندارد بلوک سیمانی چقدر است؟

بلوک‌های سیمانی در اندازه‌های مختلفی تولید می‌شوند، اما طول 40 و ارتفاع 20 سانتی‌متر از ابعاد رایج آن‌ها در بازار مصالح ساختمانی است. عرض این محصولات معمولاً متفاوت می‌باشد و بلوک‌های 7، 10، 15 و 20 سانتی‌متری از اندازه‌هایی هستند که برای دیوارچینی عرضه می‌شوند.

البته این ابعاد در تمام کارخانه‌ها یکسان نیستند و بعضی تولیدکنندگان، بلوک‌هایی با طول 50 سانتی‌متر یا اندازه‌های دیگر نیز تولید می‌کنند. برای انتخاب صحیح، باید علاوه‌بر اندازه اعلام‌شده، ابعاد واقعی محصول و مشخصات فنی آن را بررسی کرد.

طول، عرض و ارتفاع بلوک سیمانی

برای شناخت ابعاد بلوک سیمانی، ابتدا باید تفاوت سه اندازه اصلی آن مشخص شود:

• طول بلوک: اندازه امتداد افقی قطعه در راستای دیوار است که در بسیاری از محصولات رایج به 40 سانتی‌متر می‌رسد.
• عرض بلوک: ضخامت بلوک را مشخص می‌کند و معمولاً اندازه‌های 7، 10، 15 و 20 سانتی‌متری دارد.
• ارتفاع بلوک: فاصله سطح زیرین تا بالای قطعه است که در بسیاری از مدل‌ها حدود 20 سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود.

برای مثال، بلوک سیمانی با ابعاد 40 × 15 × 20 سانتی‌متر، طول 40، عرض 15 و ارتفاع 20 سانتی‌متر دارد. بنابراین، وقتی از بلوک 15 سانتی صحبت می‌شود، منظور معمولاً عرض آن است.

تفاوت ابعاد اسمی و واقعی بلوک سیمانی

اندازه‌ای که بلوک با آن در بازار معرفی می‌شود، همیشه دقیقاً با ابعاد اندازه‌گیری‌شده آن برابر نیست. به این موضوع، تفاوت ابعاد اسمی و واقعی می‌گویند. ابعاد اسمی معمولاً برای معرفی و برنامه‌ریزی دیوارچینی استفاده می‌شوند و در برخی سیستم‌ها، ضخامت بند ملات نیز در آن‌ها لحاظ می‌شود. در مقابل، ابعاد واقعی همان اندازه‌هایی هستند که با متر از روی بلوک اندازه‌گیری می‌شوند.

برای مثال، بلوکی که با طول اسمی 40 سانتی‌متر عرضه می‌شود، ممکن است در بعضی سیستم‌های تولید طول واقعی 39 سانتی‌متر داشته باشد تا فضای بند ملات در دیوارچینی تامین شود. البته این اختلاف برای تمام بلوک‌ها ثابت نیست و باید با مشخصات سازنده و رواداری مجاز استاندارد محصول مطابقت داشته باشد.

جدول ابعاد بلوک سیمانی در اندازه‌های رایج

بلوک‌های سیمانی 7، 10، 15 و 20 سانتی‌متری از اندازه‌هایی هستند که در بازار برای کاربردهای مختلف دیوارچینی عرضه می‌شوند. جدول زیر ابعاد رایج آن‌ها را نشان می‌دهد.

ابعاد جدول، اندازه‌های رایج بازار هستند و ممکن است در محصولات کارخانه‌های مختلف کمی تفاوت داشته باشند. نکته مهم اینکه دو بلوک با اندازه یکسان، لزوماً وزن و مقاومت مشابهی ندارند؛ زیرا نوع سنگ‌دانه‌ها و ساختار آن‌ها متفاوت است. بنابراین، برای درک بهتر اینکه بلوک سیمانی چیست و چه تفاوت‌هایی میان مدل‌های آن وجود دارد، باید علاوه‌بر ابعاد، به مواد اولیه و ویژگی‌های هر نوع توجه کرد.

ابعاد و کاربرد بلوک سیمانی 10، 15 و 20 سانتی‌متری

تفاوت بلوک‌های سیمانی 10، 15 و 20 سانتی‌متری بیشتر به عرض آن‌ها مربوط می‌شود. این اختلاف اندازه بر ضخامت دیوار، وزن مصالح و مقدار ملات موردنیاز تاثیر دارد. در ادامه، کاربرد هر سایز را بررسی می‌کنیم.

ابعاد بلوک سیمانی 10 سانتی

بلوک سیمانی 10 سانتی معمولاً با طول 40 و ارتفاع 20 سانتی‌متر تولید می‌شود و عرض آن 10 سانتی‌متر است. این محصول بیشتر برای ساخت تیغه‌های جداکننده داخلی کاربرد دارد؛ به‌ویژه در قسمت‌هایی که ضخامت دیوار باید محدود باشد. البته استفاده از بلوک 10 سانتی برای تمام دیوارهای داخلی مناسب نیست و باید ارتفاع دیوار، شرایط اتصال و الزامات عایق صوتی نیز بررسی شود.

ابعاد بلوک سیمانی 15 سانتی

بلوک سیمانی 15 سانتی با ابعاد رایج 40 × 15 × 20 سانتی‌متر عرضه می‌شود. عرض بیشتر این بلوک نسبت به نوع 10 سانتی، امکان اجرای دیوار ضخیم‌تری را فراهم می‌کند. از این اندازه در بعضی دیوارهای داخلی و پیرامونی ساختمان استفاده می‌کنند. بااین‌حال، وزن و مقاومت بلوک‌های 15 سانتی یکسان نیست و انتخاب نوع سبک یا سنگین آن باید بر اساس مشخصات پروژه انجام شود.

ابعاد بلوک سیمانی 20 سانتی

بلوک سیمانی 20 سانتی معمولاً در ابعاد 40 × 20 × 20 سانتی‌متر تولید می‌شود. این محصول نسبت به نمونه‌های 10 و 15 سانتی‌متری عرض بیشتری دارد و در ساخت بعضی دیوارهای پیرامونی و محوطه ساختمان کاربرد دارد.

البته عرض بیشتر به‌تنهایی به معنای مقاومت بالاتر نیست. برای استفاده از بلوک 20 سانتی باید وزن، مقاومت فشاری و شرایط اجرای دیوار نیز بررسی شود.

وزن بلوک سیمانی در اندازه‌های مختلف چقدر است؟

وزن بلوک سیمانی علاوه‌بر ابعاد، به جنس سنگ‌دانه‌ها، تعداد حفره‌ها و ضخامت جداره‌های آن بستگی دارد. به‌همین‌دلیل، دو بلوک با اندازه یکسان ممکن است وزن متفاوتی داشته باشند. برای مثال در ساخت بلوک لیکا از دانه‌های رس منبسط‌شده استفاده می‌کنند، درحالی‌که در ساخت بسیاری از بلوک‌های سنگین از شن و ماسه معمولی استفاده می‌شود.

جدول زیر نمونه‌ای از وزن تقریبی بلوک‌های توخالی سبک و سنگین با ابعاد رایج بازار را نشان می‌دهد.

این اعداد، بازه‌های نمونه برای مقایسه اولیه هستند و وزن قطعی یا محدوده استاندارد همه بلوک‌های سبک و سنگین محسوب نمی‌شوند. برخی محصولات بازار ممکن است خارج از این بازه‌ها قرار بگیرند؛ بنابراین وزن نهایی باید از مشخصات تولیدکننده استعلام شود.

تفاوت ابعاد بلوک سیمانی دیواری و سقفی چیست؟

بلوک سیمانی دیواری برای ساخت دیوارهای داخلی و بیرونی استفاده می‌شود و در بسیاری از مدل‌ها، طول 40 و ارتفاع 20 سانتی‌متر دارد. در مقابل، بلوک سقفی میان تیرچه‌ها قرار می‌گیرد و نقش پرکننده دارد. ارتفاع این بلوک‌ها معمولاً 20 یا 25 سانتی‌متر است و سایر ابعاد آن‌ها به طراحی سقف بستگی دارد. به‌همین‌دلیل، بلوک‌های دیواری و سقفی را نمی‌توان به‌جای یکدیگر استفاده کرد.

ابعاد بلوک سیمانی چه تاثیری بر اجرای دیوار دارد؟

اندازه بلوک سیمانی تنها در انتخاب مصالح اهمیت ندارد، بلکه بر ضخامت نهایی دیوار، مقدار ملات و سرعت دیوارچینی نیز تاثیر می‌گذارد. بااین‌حال، برای بررسی این عوامل باید ابعاد بلوک را در کنار روش اجرا و نوع پوشش در نظر گرفت.

تاثیر ابعاد بلوک بر ضخامت نهایی دیوار

عرض بلوک یکی از عوامل اصلی تعیین ضخامت دیوار است. برای مثال، اگر از بلوک 15 سانتی‌متری استفاده شود، ضخامت بدنه بلوکی دیوار حدود 15 سانتی‌متر خواهد بود؛ اما پس از اجرای اندود دو طرف، ضخامت نهایی افزایش پیدا می‌کند.

به‌همین‌دلیل، هنگام انتخاب بلوک باید فضای موردنیاز برای نازک‌کاری را نیز در نظر گرفت. این موضوع به‌ویژه در تیغه‌های داخلی ساختمان اهمیت دارد؛ زیرا ضخامت بیشتر دیوار می‌تواند از مساحت مفید فضا بکاهد.

تاثیر اندازه بلوک بر مصرف ملات و سرعت دیوارچینی

هرچه سطح پوششی بلوک بزرگ‌تر باشد، برای اجرای یک مترمربع دیوار به قطعات کمتری نیاز است. در نتیجه، تعداد بندهای ملات کاهش پیدا می‌کند و دیوارچینی می‌تواند سریع‌تر انجام شود. برای مثال، اگر هر بلوک همراه با بند ملات، 40 سانتی‌متر طول و 20 سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد، برای یک مترمربع دیوار حدود 12.5 بلوک لازم است.

اگر هدف اجرای دیواری نازک‌تر باشد، در برخی پروژه‌ها می‌توان از آجرهایی با ضخامت کمتر استفاده کرد. البته ازآنجایی‌که ابعاد آجر معمولاً کوچک‌تر از بلوک سیمانی است، تعداد آجر در هر متر مربع نیز بیشتر خواهد بود. در مقابل، افزایش عرض بلوک بدون تغییر طول و ارتفاع، تعداد قطعات مصرفی را تغییر نمی‌دهد و بیشتر بر ضخامت دیوار، وزن و مقدار ملات تاثیر می‌گذارد.

کدام اندازه بلوک سیمانی برای دیوارچینی مناسب است؟

انتخاب اندازه مناسب از میان انواع بلوک سیمانی به محل استفاده و شرایط اجرای دیوار بستگی دارد. بلوکی که برای جداکردن اتاق‌ها مناسب است، لزوماً برای دیوارهای پیرامونی یا محوطه انتخاب درستی نمی‌باشد. بنابراین، هنگام انتخاب بلوک باید علاوه‌بر ابعاد، به مشخصات فنی و الزامات نقشه اجرایی ساختمان نیز توجه کرد.

بلوک مناسب تیغه‌چینی داخلی

برای بسیاری از تیغه‌های داخلی و غیرباربر، از بلوک‌های سیمانی 10 و 15 سانتی‌متری استفاده می‌کنند. بلوک 10 سانتی فضای کمتری اشغال می‌کند، درحالی‌که نوع 15 سانتی دیوار ضخیم‌تری ایجاد می‌کند. انتخاب میان این دو اندازه باید باتوجه به ارتفاع دیوار، الزامات صوتی، وزن مصالح و جزئیات اجرایی انجام شود.

بلوک مناسب دیوارهای پیرامونی

بلوک‌های سیمانی 15 و 20 سانتی‌متری از اندازه‌های مورد استفاده برای بعضی دیوارهای پیرامونی ساختمان هستند. البته ضخامت بیشتر به‌تنهایی عملکرد حرارتی یا صوتی مناسب دیوار را تضمین نمی‌کند. برای این بخش از ساختمان، علاوه‌بر اندازه بلوک، باید نوع عایق‌کاری، پوشش نما و الزامات فنی دیوار نیز بررسی شود.

بلوک مناسب دیوارکشی محوطه

برای ساخت دیوار حیاط، باغ یا محوطه ساختمان، بلوک‌های سیمانی 15 و 20 سانتی‌متری از گزینه‌های رایج هستند. انتخاب اندازه مناسب به ارتفاع و طول دیوار، شرایط زمین و جزئیات سازه‌ای آن بستگی دارد. برای مثال، در یک دیوار بلند، نمی‌توان تنها با انتخاب بلوک ضخیم‌تر از پایداری آن اطمینان حاصل کرد. طراحی پی، ستون‌ها، اتصالات و تقویت دیوار نیز باید مطابق ضوابط اجرایی انجام شود.

جمع‌بندی

بلوک‌های سیمانی در اندازه‌های مختلفی تولید می‌شوند، اما طول 40 و ارتفاع 20 سانتی‌متر در بسیاری از محصولات رایج بازار مشترک است و تفاوت اصلی آن‌ها به عرض 7، 10، 15 یا 20 سانتی‌متری مربوط می‌شود. این اندازه‌ها بر ضخامت دیوار، مقدار ملات و تعداد مصالح موردنیاز تاثیر دارند. البته وزن بلوک‌ها حتی در ابعاد یکسان نیز متفاوت است. برای انتخاب سایز مناسب، باید علاوه‌بر اندازه و وزن، نوع دیوار و مشخصات فنی محصول را در نظر گرفت.