بررسی انواع آجر سبک؛ ویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های آن

آجر سبک چیست؟

همان‌طور که از نام آجر سبک پیداست، مهم‌ترین ویژگی آن وزن کمتر در مقایسه با آجرهای سنتی است؛ اما این تفاوت به معنای کوچک‌تر بودن ابعاد آن نیست. در واقع، آجر سبک به گروهی از مصالح دیوارچینی گفته می‌شود که با استفاده از مواد اولیه کم‌چگالی یا ایجاد حفره‌های داخلی تولید می‌شوند و نسبت به آجرهای معمولی هم‌حجم، وزن کمتری دارند.

علاوه‌بر این، بسیاری از آجرهای سبک به‌دلیل ساختار متخلخل خود، انتقال حرارت کمتری دارند و به حفظ دمای داخلی ساختمان کمک می‌کنند. به‌همین‌دلیل، استفاده از آن‌ها به‌ویژه برای ساخت دیوارهای غیرباربر در پروژه‌هایی که سرعت اجرا، کاهش بار سازه و صرفه‌جویی در مصرف انرژی اهمیت دارد، موردتوجه قرار گرفته است.

انواع آجر سبک کدام‌اند؟

آجرهای سبک تنها در یک مدل تولید نمی‌شوند و باتوجه به مواد اولیه و شیوه ساخت، انواع مختلفی دارند. اگر نگاهی به انواع آجر موجود در بازار بیندازیم، متوجه می‌شویم که برخی از محصولات سبک از بتن متخلخل ساخته شده‌اند و در تولید برخی دیگر از مواد معدنی مانند رس منبسط‌شده یا پوکه آتشفشانی استفاده می‌کنند. هرکدام از این محصولات ویژگی‌های مخصوص به خود را دارند.

آجر (بلوک) سبک هبلکس

برای پاسخ به این سوال که بلوک هبلکس چیست ، می‌توان آن را نوعی بلوک ساختمانی سبک معرفی کرد که از ترکیب سیمان، آهک، ماسه سیلیسی و مواد حباب‌زا تولید می‌شود. در فرایند ساخت این بلوک، حفره‌های ریز هوا در سراسر بدنه شکل می‌گیرند که باعث کاهش وزن و بهبود عملکرد حرارتی آن می‌شوند. بلوک هبلکس به‌دلیل وزن کم، قابلیت برش آسان و ابعاد نسبتاً بزرگ، بیشتر برای ساخت دیوارهای داخلی و خارجی غیرباربر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آجر سبک CLC

بلوک CLC از ترکیب سیمان، آب، مواد پرکننده و فوم مخصوص تولید می‌شود.وجود حباب‌های هوا در ساختار آن باعث کاهش وزن بلوک شده و این محصول را به گزینه‌ای مناسب برای تیغه‌بندی داخلی و دیوارهای غیرباربر تبدیل می‌کند.

آجر سبک لیکا

بلوک لیکا از ترکیب دانه‌های رس منبسط‌شده، سیمان و آب تولید می‌شود. ساختار متخلخل دانه‌های لیکا باعث کاهش وزن بلوک شده و این محصول در مدل‌های توخالی و چندجداره، برای ساخت دیوارهای داخلی و پیرامونی ساختمان کاربرد دارد.

آجر سبک پرلیتی

بلوک پرلیتی از ترکیب پرلیت منبسط‌شده و سیمان تولید می‌شود. ساختار متخلخل پرلیت باعث کاهش وزن و انتقال حرارت شده و این بلوک را برای ساخت دیوارهای غیرباربر مناسب می‌کند.

آجر سبک سیلیکاتی

آجر سیلیکاتی از ترکیب ماسه سیلیسی، آهک و آب تولید می‌شود. البته تمام مدل‌های آن سبک نیستند و تنها نمونه‌های کم‌چگالی یا حفره‌دار وزن کمتری دارند. کاربرد این آجرها در دیوارچینی به میزان مقاومت و مشخصات فنی آن‌ها بستگی دارد.

آجر سبک پوکه معدنی

بلوک پوکه معدنی از ترکیب سیمان، آب و پوکه‌های طبیعی آتشفشانی ساخته می‌شود. وجود حفره‌های متعدد در پوکه، وزن بلوک را نسبت به نمونه‌های سیمانی متراکم کاهش می‌دهد. این محصول معمولاً برای دیوارچینی داخلی و خارجی غیرباربر استفاده می‌شود و بسته به نوع پوکه و طرح اختلاط، مقاومت و میزان عایق‌بودن متفاوتی دارد.

جدول مقایسه انواع آجر های سبک

اگرچه تمام آجرهای سبک وزن نسبتاً کمی دارند، اما تفاوت در ساختار و ویژگی‌های آن‌ها باعث می‌شود برای شرایط یکسانی مناسب نباشند. جدول زیر به شما کمک می‌کند انواع آجر سبک را از نظر ویژگی‌ها، کاربردها و نکات مهم با یکدیگر مقایسه کنید تا هنگام خرید آجر ساختمانی، بتوانید محصولی متناسب با نیاز و شرایط پروژه خود انتخاب نمایید.

آجر سبک چه مشخصاتی دارد؟

آجرهای سبک به‌دلیل تفاوت در مواد اولیه و ساختار داخلی، مشخصاتی دارند که آن‌ها را از آجرهای سنتی مانند آجر فشاری متمایز می‌کند. این تفاوت‌ها تنها به ظاهر مصالح مربوط نمی‌شوند، بلکه می‌توانند بر وزن ساختمان، میزان مصرف انرژی و عملکرد دیوارها نیز تاثیر بگذارند. مهم‌ترین مشخصات آجر سبک عبارت‌اند از:

• وزن کمتر: آجر سبک نسبت به آجر فشاری هم‌حجم، معمولاً وزن کمتری دارد و جابه‌جایی و دیوارچینی را آسان‌تر می‌کند.
• چگالی پایین: ساختار کم‌چگالی این مصالح، برخلاف آجرهای فشاری متراکم، به کاهش بار مرده ساختمان کمک می‌کند.
• ساختار متخلخل: وجود حفره‌های هوا در بلوک‌هایی مانند هبلکس، وزن و انتقال حرارت را نسبت به آجرهای متراکم کاهش می‌دهد.
• مقاومت فشاری: برخی آجرهای سبک مقاومت کمتری نسبت به آجر فشاری دارند و بیشتر برای دیوارهای غیرباربر مناسب‌اند.
• جذب آب: بعضی مدل‌های متخلخل رطوبت بیشتری جذب می‌کنند و در محیط‌های مرطوب به پوشش محافظ نیاز دارند.
• عایق حرارتی: برخلاف آجرهای فشاری متراکم، بسیاری از بلوک‌های سبک انتقال حرارت کمتری دارند و به کاهش مصرف انرژی کمک می‌کنند.
• عایق صوتی: برخی بلوک‌های سبک با اجرای مناسب انتقال صدا را کاهش می‌دهند؛ اما لزوماً از آجر فشاری عایق صوتی بهتری نیستند.

با شناخت مشخصات آجر سبک، شاید این سوال مطرح شود که استفاده از آن برای دیوارچینی مناسب‌تر است یا آجرهای سنتی؟ برای پاسخ به این سوال، بهتر است با ویژگی‌های آجرهای سنتی، ازجمله آجر فشاری که از پرکاربردترین انواع آجر برای دیوارچینی به‌شمار می‌رود، آشنا شوید. پیشنهاد می‌کنیم مقاله آجر فشاری چیست را مطالعه نمایید تا با مقایسه مقاومت، وزن و کاربرد این دو نوع آجر، بتوانید محصول مناسب‌تری برای پروژه خود انتخاب کنید.

مزایای آجر سبک

وزن پایین تنها مزیت آجرهای سبک نیست؛ ساختار متفاوت این مصالح باعث شده است که استفاده از آن‌ها در بسیاری از پروژه‌های ساختمانی، علاوه‌بر کاهش وزن دیوارها، مزایای دیگری نیز به همراه داشته باشد. از مهم‌ترین مزایای آجر سبک عبارت‌اند از:

• کاهش بار مرده ساختمان: استفاده از آجر سبک، وزن دیوارها و در نتیجه بار دائمی واردشده به سازه را کاهش می‌دهد.
• حمل‌ونقل آسان‌تر: وزن کمتر این محصولات، جابه‌جایی و انتقال آن‌ها به طبقات مختلف ساختمان را آسان‌تر می‌کند.
• سرعت اجرای بالاتر: ابعاد بزرگ‌تر برخی بلوک‌های سبک، تعداد قطعات موردنیاز برای دیوارچینی را کاهش می‌دهد و روند اجرا را سریع‌تر می‌کند.
• عایق حرارتی مناسب: وجود حفره‌های هوا در ساختار بسیاری از آجرهای سبک، انتقال حرارت را محدود کرده و به حفظ دمای داخلی ساختمان کمک می‌کند.
• عایق صوتی مناسب: برخی بلوک‌های سبک با ساختار و ضخامت مناسب، می‌توانند میزان انتقال صدا میان بخش‌های مختلف ساختمان را کاهش دهند.

معایب آجر سبک

در کنار مزایای آجرهای سبک، بهتر است با معایب و محدودیت‌های آن‌ها نیز آشنا شویم که مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

• مقاومت کمتر در برخی انواع: بعضی بلوک‌های بسیار سبک، مقاومت فشاری پایین‌تری نسبت به مصالح ساختمانی متراکم دارند.
• محدودیت برای دیوارهای باربر: بسیاری از مدل‌ها برای دیوارهای غیرباربر طراحی شده‌اند و استفاده از آن‌ها در دیوار باربر بدون تایید مهندسی مجاز نیست.
• نیاز به اجرای اصولی: اجرای نامناسب اتصالات یا درزها ممکن است باعث ترک‌خوردگی و کاهش کیفیت دیوار شود.
• حساسیت برخی انواع به رطوبت و ضربه: تعدادی از بلوک‌های متخلخل در برابر رطوبت یا ضربه‌های موضعی به محافظت بیشتری نیاز دارند.
• نیاز به ملات، چسب یا اتصالات مخصوص: بعضی مدل‌ها مانند هبلکس، برای اجرای صحیح به چسب و جزئیات اتصال مخصوص نیاز دارند.

آیا آجر سبک برای دیوارچینی مناسب است؟

آجر سبک برای دیوارچینی مناسب است؛ اما نه برای هر نوع دیواری. برای مثال، در تیغه‌بندی اتاق‌ها، جداسازی فضاهای داخلی و ساخت دیوارهای غیرباربر می‌توان از بلوک‌هایی مانند هبلکس، لیکا و CLC استفاده کرد. بااین‌حال، اگر دیوار قرار است بار سازه‌ای تحمل کند، باید از مصالحی استفاده شود که مقاومت آن‌ها مطابق محاسبات مهندسی تایید شده باشد.

نکته دیگری که هنگام دیوارچینی باید در نظر گرفت، تفاوت دیوار خارجی با نمای ساختمان است. آجرهای سبک می‌توانند بدنه دیوارهای خارجی را تشکیل دهند؛ اما معمولاً برای پوشش نهایی نما مناسب نیستند و به اندود یا پوشش محافظ نیاز دارند. برای چنین کاربردی می‌توان از انواع آجر نما استفاده کرد که متناسب با شرایط محیطی و ظاهر ساختمان طراحی شده‌اند.

قیمت آجر سبک به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت آجر سبک باتوجه به نوع محصول، ابعاد، مواد اولیه، کارخانه تولیدکننده و حجم سفارش متفاوت است. علاوه‌بر این، هزینه حمل‌ونقل و نوسانات بازار مصالح ساختمانی نیز می‌توانند بر مبلغ نهایی خرید تاثیر بگذارند. بنابراین، هنگام مقایسه قیمت‌ها بهتر است تنها هزینه هر قطعه را ملاک قرار ندهید و هزینه اجرای دیوار را نیز در نظر بگیرید.

اگر قصد خرید آجر سبک برای پروژه ساختمانی خود را دارید، پیشنهاد می‌کنیم قیمت روز این محصولات را در فروشگاه‌های مختلف بررسی و با یکدیگر مقایسه نمایید. فروشگاه اینترنتی مهراکو نیز ازجمله مراجع فروش مصالح ساختمانی است که با بررسی قیمت‌ها و شرایط خرید محصولات موجود در آن، می‌توانید اطلاعات بیشتری برای مقایسه گزینه‌ها به‌دست آورید و متناسب با نیاز و بودجه پروژه خود تصمیم بگیرید.

جمع بندی

هبلکس، لیکا، CLC، پرلیتی و پوکه معدنی همگی در گروه مصالح سبک قرار می‌گیرند؛ اما نمی‌توان آن‌ها را بدون توجه به ویژگی‌هایشان جایگزین یکدیگر کرد. تفاوت در مواد اولیه و روش تولید باعث شده برخی از این محصولات عایق حرارتی مناسب‌تری داشته باشند و بعضی دیگر از نظر مقاومت و شرایط دیوارچینی متفاوت باشند.

بیشترین کاربرد آجرهای سبک در ساخت تیغه‌ها و دیوارهای غیرباربر ساختمان است؛ جایی که کاهش وزن سازه و سهولت اجرا اهمیت دارد. بااین‌حال، میزان جذب رطوبت، نوع پوشش موردنیاز و هزینه تمام‌شده دیوار از نکاتی هستند که باید پیش از خرید بررسی شوند. شناخت این تفاوت‌ها مشخص می‌کند کدام نوع آجر سبک برای بخش‌های مختلف ساختمان کاربرد مناسب‌تری دارد.